📌 ก่อนเริ่มเรียน
บทนี้พาน้องๆ รู้จัก สารอาหาร 5 หมู่ 🍎🥩🍚🥛🥑 พร้อม ประโยชน์ ของแต่ละหมู่ และ วิธีเลือกกิน ให้ร่างกายแข็งแรง — เป็นเรื่องที่ออกสอบเข้า ม.1 วิชาวิทยาศาสตร์บ่อยมาก! เรียนจบลองทำแบบฝึก 10 ข้อท้ายบทนะ สู้ๆ! 🚀
🍎🥩🍚🥛🥑
สารอาหาร 5 หมู่
รู้จักสารอาหารแต่ละหมู่ · ประโยชน์ · การเลือกกิน · ฉบับเตรียมสอบเข้า ม.1
🥩หมู่ 1โปรตีน
🍚หมู่ 2คาร์โบฯ
🥦หมู่ 3เกลือแร่
🍎หมู่ 4วิตามิน
🥑หมู่ 5ไขมัน
📚 PART 1 · รู้จักสารอาหาร 5 หมู่
🥩
หมู่ 1) โปรตีน Protein — สร้างและซ่อมแซมร่างกาย
สารอาหารที่ช่วย สร้างเนื้อเยื่อ ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ ทำให้ร่างกาย เจริญเติบโต เด็กๆ ที่กำลังโตต้องกินให้พอ
🎯 ประโยชน์สำคัญ
- สร้างกล้ามเนื้อ กระดูก เลือด ผิวหนัง เล็บ และผม
- ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอจากการบาดเจ็บ
- ช่วยสร้าง ภูมิคุ้มกัน ป้องกันการเจ็บป่วย
- เป็นส่วนประกอบของ เอนไซม์ และ ฮอร์โมน
🍽️ ตัวอย่างอาหาร
เนื้อหมูเนื้อไก่
เนื้อปลาไข่
นมถั่วเหลือง
เต้าหู้กุ้ง
✏️ จำง่าย
โปรตีน = "สร้าง + ซ่อม" ร่างกาย — เด็กที่กำลังโตและคนที่ออกกำลังกายต้องกินให้พอ 🏃♂️
🍚
หมู่ 2) คาร์โบไฮเดรต Carbohydrate — ให้พลังงาน
สารอาหารที่ให้ พลังงานหลัก แก่ร่างกาย ทำให้เรา วิ่ง เล่น เรียน ได้ตลอดวัน
🎯 ประโยชน์สำคัญ
- ให้ พลังงาน หลัก (1 กรัม ให้ 4 กิโลแคลอรี)
- ช่วยให้สมองทำงาน — สมองใช้ น้ำตาลกลูโคส เป็นเชื้อเพลิง
- ถ้ากินมากเกินจะถูกเปลี่ยนเป็น ไขมัน สะสม
🍽️ ตัวอย่างอาหาร
ข้าวขนมปัง
เส้นก๋วยเตี๋ยวมันฝรั่ง
เผือกมัน
น้ำตาลข้าวโพด
✏️ จำง่าย
คาร์โบฯ = "พลังงาน" ให้ร่างกาย — เน้น ข้าวกล้อง / ขนมปังโฮลวีต ดีกว่าน้ำตาลและของหวาน 🍞
🥦
หมู่ 3) เกลือแร่ Minerals — จากผักต่างๆ
สารอาหารที่ช่วย ควบคุมการทำงานของร่างกาย และเป็นส่วนประกอบของ กระดูก ฟัน เลือด
🎯 ประโยชน์สำคัญ
- แคลเซียม — สร้างกระดูกและฟัน (จากนม ปลาเล็กปลาน้อย)
- เหล็ก — สร้างเม็ดเลือดแดง ป้องกัน โรคโลหิตจาง (จากตับ ผักใบเขียว)
- ไอโอดีน — ป้องกัน โรคคอพอก (จากเกลือเสริมไอโอดีน อาหารทะเล)
- ใยอาหาร — ช่วยขับถ่าย ป้องกันท้องผูก
🍽️ ตัวอย่างอาหาร
ผักคะน้าผักบุ้ง
บรอกโคลีตำลึง
แครอทมะเขือเทศ
ฟักทองผักกาด
✏️ จำง่าย
หมู่ 3 = "ผัก" → ให้ เกลือแร่ + ใยอาหาร ควบคุมร่างกายให้ทำงานปกติ 🥬
🍎
หมู่ 4) วิตามิน Vitamins — จากผลไม้ต่างๆ
สารอาหารที่ช่วย บำรุงร่างกาย ป้องกันโรค และทำให้ระบบต่างๆ ทำงานเป็นปกติ
🎯 ประโยชน์สำคัญ
- วิตามิน A — บำรุงสายตา ป้องกัน โรคตาฟาง (จากแครอท มะม่วงสุก ฟักทอง)
- วิตามิน B — ช่วยระบบประสาท ป้องกัน โรคเหน็บชา (จากข้าวกล้อง ถั่ว)
- วิตามิน C — สร้างภูมิคุ้มกัน ป้องกัน โรคลักปิดลักเปิด (จากส้ม ฝรั่ง มะนาว)
- วิตามิน D — ช่วยดูดซึมแคลเซียม ทำให้กระดูกแข็งแรง (จากแสงแดดอ่อน)
🍽️ ตัวอย่างอาหาร
ส้มฝรั่ง
มะม่วงกล้วย
มะละกอสับปะรด
แอปเปิ้ลมะนาว
✏️ จำง่าย
หมู่ 4 = "ผลไม้" → ให้ วิตามิน บำรุงร่างกาย ป้องกันโรค 🍊
🥑
หมู่ 5) ไขมัน Fat — ให้พลังงานและความอบอุ่น
สารอาหารที่ให้ พลังงานสูงที่สุด และช่วย ดูดซึมวิตามิน A, D, E, K (วิตามินที่ละลายในไขมัน)
🎯 ประโยชน์สำคัญ
- ให้ พลังงาน สูง (1 กรัม ให้ 9 กิโลแคลอรี — มากกว่าคาร์โบฯ และโปรตีนกว่า 2 เท่า)
- ให้ ความอบอุ่น แก่ร่างกาย
- เป็นส่วนประกอบของ เซลล์ และ ฮอร์โมน
- ช่วยดูดซึมวิตามิน A D E K
🍽️ ตัวอย่างอาหาร
น้ำมันพืชเนย
กะทิเนื้อสัตว์ติดมัน
อะโวคาโดถั่วลิสง
เมล็ดทานตะวันน้ำมันมะกอก
✏️ จำง่าย
หมู่ 5 = "ไขมัน" ให้พลังงานสูง — กินแต่พอดี เน้น ไขมันดี เช่น น้ำมันพืช อะโวคาโด ⚠️ เลี่ยง ของทอด
📊 ตารางสรุปสารอาหาร 5 หมู่
| หมู่ | สารอาหาร | ประโยชน์ | แหล่งอาหาร |
| 1 | โปรตีน | สร้าง + ซ่อมแซม | เนื้อ ไข่ นม ถั่ว |
| 2 | คาร์โบไฮเดรต | ให้พลังงานหลัก | ข้าว แป้ง น้ำตาล มัน |
| 3 | เกลือแร่ + ใยอาหาร | ควบคุมร่างกาย | ผักต่างๆ |
| 4 | วิตามิน | ป้องกันโรค บำรุงร่างกาย | ผลไม้ต่างๆ |
| 5 | ไขมัน | ให้พลังงาน + อบอุ่น | น้ำมัน เนย กะทิ |
🎯 PART 2 · หน้าที่หลัก 3 ประการของสารอาหาร
มาจาก คาร์โบไฮเดรต (หมู่ 2) · ไขมัน (หมู่ 5) · และ โปรตีน (หมู่ 1) ใช้สำรอง
คาร์โบฯ 1 กรัม = 4 kcal
โปรตีน 1 กรัม = 4 kcal
ไขมัน 1 กรัม = 9 kcal
🧱2) สร้าง + ซ่อมแซมร่างกาย
มาจาก โปรตีน (หมู่ 1) เป็นหลัก + เกลือแร่ (หมู่ 3) เช่น แคลเซียมสร้างกระดูกและฟัน
มาจาก วิตามิน (หมู่ 4) + เกลือแร่ (หมู่ 3) + น้ำ ช่วยให้ระบบต่างๆ ทำงานปกติ
🏥 โรคที่เกิดจากการขาดสารอาหาร (ออกสอบบ่อย!)
| ขาดสาร | โรคที่เกิด | กินอะไรช่วย |
| โปรตีน | ควาชิออร์กอร์ / มาราสมัส (เด็กตัวเล็ก แคระแกร็น) | เนื้อ ไข่ นม ถั่ว |
| วิตามิน A | โรคตาฟาง ตามองไม่ชัดในที่สลัว | แครอท ฟักทอง ตับ |
| วิตามิน B1 | โรคเหน็บชา ปลายมือปลายเท้าชา | ข้าวกล้อง ถั่ว |
| วิตามิน C | โรคลักปิดลักเปิด เลือดออกตามไรฟัน | ส้ม ฝรั่ง มะนาว |
| วิตามิน D / แคลเซียม | โรคกระดูกอ่อน ในเด็ก / กระดูกพรุนในผู้ใหญ่ | นม ปลาเล็กปลาน้อย แสงแดด |
| ไอโอดีน | โรคคอพอก ต่อมไทรอยด์โต | เกลือเสริมไอโอดีน อาหารทะเล |
| เหล็ก | โรคโลหิตจาง ซีด เหนื่อยง่าย | ตับ ผักใบเขียว เลือด |
🥗 PART 3 · หลักการเลือกกินอาหารให้ครบ 5 หมู่
💡 หลัก 5 ข้อ เลือกกินอย่างฉลาด
🥗 กินครบ 5 หมู่ ทุกวัน หลากหลายสลับสับเปลี่ยน ไม่ซ้ำซาก
⚖️ กินให้พอดี ไม่มากเกินจนอ้วน ไม่น้อยเกินจนผอม (ใช้ ธงโภชนาการ ของไทยช่วย)
🍞 เน้นข้าวกล้อง / ผัก / ผลไม้ มากกว่าของหวานและของทอด
💧 ดื่มน้ำสะอาด วันละ 6–8 แก้ว — น้ำไม่ให้พลังงาน แต่จำเป็นกับร่างกาย
🧼 อาหาร สะอาด ปรุงสุกใหม่ ป้องกันโรคติดต่อทางอาหาร
⚠️ พฤติกรรมการกินที่ควรเลี่ยง!
- ❌ กิน ของหวาน น้ำอัดลม ขนมขบเคี้ยว มากเกินไป → ฟันผุ อ้วน เบาหวาน
- ❌ กิน ของทอด ของมัน บ่อยเกิน → ไขมันสะสม โรคหัวใจ
- ❌ กิน อาหารรสจัด เค็มจัด → โรคไต ความดันโลหิตสูง
- ❌ ไม่กินข้าวเช้า → สมองทำงานช้า ขาดสมาธิเรียน
- ❌ กินอาหารหมู่เดียวซ้ำๆ → ขาดสารอาหารบางชนิด เป็นโรคต่างๆ
- ❌ กิน อาหารดิบ / ไม่สะอาด → ท้องเสีย พยาธิ
📝 ความคืบหน้า: 0/10
⭐ คะแนน: 0
🏆
ยอดเยี่ยม