เรียนภาษาอังกฤษ CEFR B2 บทที่ 126: Causative Have and Get

# LESSON 126 · CEFR B2

Causative Have and Get

บอกว่าเราจัดให้ผู้อื่นทำบางสิ่งให้ โดยแยกผู้จัดการ ผู้ลงมือทำ และสิ่งที่ได้รับบริการ

เมื่อพูดว่า “ฉันซ่อมรถเมื่อวาน” ภาษาไทยอาจไม่ได้บอกชัดว่าเราซ่อมเองหรือเอาไปให้ช่างซ่อม ภาษาอังกฤษแยกสองภาพนี้ชัดเจน:

I repaired my car yesterday.

ฉันลงมือซ่อมเอง

I had my car repaired yesterday.

ฉันจัดให้ช่างซ่อมรถให้

Causative ไม่ได้เน้นชื่อผู้ให้บริการ แต่เน้นว่าประธานเป็นคน จัดการให้บริการเกิดขึ้น หรือเป็นผู้ได้รับผลจากเหตุการณ์นั้น

1. โครงสร้างบริการ: have/get + object + past participle

subject + have/get ใน tense ที่ต้องการ + สิ่งของ/บุคคลที่รับการกระทำ + V3

We are having the office painted this week.

we เป็นผู้จัดบริการ the office ถูกทาสี และผู้ทาสีจริงไม่ได้ระบุ

She gets her eyes tested once a year.

แสดงกิจวัตรที่เธอไปให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสายตา

ส่วนที่ผันตามเวลาคือ have/get:

• present routine: I have my teeth checked every six months.
• past: I had my laptop repaired yesterday.
• present continuous arrangement: We are getting the kitchen renovated.
• present perfect result: She has had the documents translated.
• future: They will have the alarm replaced.
• modal/advice: You should get that lock fixed.

V3 หลัง object คงรูปเดิม

2. have กับ get ต่างกันที่ register มากกว่าหลักไวยากรณ์

ในโครงสร้างบริการ ทั้งสองคำมักสื่อสารใจความเดียวกัน:

I had my phone repaired.

I got my phone repaired.

get พบมากในภาษาพูดและฟังเป็นกันเอง have เป็นกลางกว่าและใช้ได้ดีในงานเขียน แต่ get บางครั้งให้ความรู้สึกว่าต้องลงแรงจัดการจนสำเร็จ:

We finally got the heating fixed after three visits from the engineer.

คำว่า finally เสริมภาพว่ากว่าจะจัดการได้ไม่ง่าย

3. อย่าสลับกับ have + person + base verb

เมื่อระบุ “คนที่เราสั่งหรือมอบหมายให้ทำ” โครงสร้างเปลี่ยน:

I had the technician check the battery.

the technician เป็นผู้ลงมือ จึงตามด้วย base verb check

I had the battery checked.

the battery เป็นสิ่งที่ถูกตรวจ จึงตามด้วย V3 checked

เปรียบเทียบทีละตำแหน่ง:

• have + doer + V1
• have + receiver + V3

ข้อสอบมักใช้คำนามที่เป็นได้ทั้งคนและสิ่งของเพื่อทดสอบว่าใครทำอะไร ไม่ควรเลือก V1/V3 จากคำว่า have เพียงคำเดียว

4. get + person + to-infinitive

เมื่อชักชวน โน้มน้าว หรือทำให้บุคคลหนึ่งยอมทำ:

I got the technician to check the battery again.

ต่างจาก:

I had the technician check the battery again.

had ให้ภาพการมอบหมายหรือจัดการโดยตรง ส่วน got ... to มักสื่อว่าผู้พูดทำให้คนนั้นยอมทำ อาจมีการขอหรือโน้มน้าว

ห้ามเขียน got the technician check ในโครงสร้างนี้ เพราะ get ต้องตามด้วย to + V1

5. causative ใช้กับเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ได้

She had her wallet stolen on the train.

ไม่ได้หมายความว่าเธอจ้างคนมาขโมย แต่หมายถึงเธอประสบเหตุที่กระเป๋าสตางค์ถูกขโมย โครงสร้างเดียวกันใช้กับประสบการณ์ที่เกิดกับทรัพย์สินหรือร่างกาย:

He had his arm broken in the accident.

The company had several files deleted during the attack.

บริบทเป็นตัวแยกว่าเป็นบริการที่ตั้งใจหรือเหตุร้ายที่ไม่ได้ตั้งใจ

6. ถ้าประธานลงมือเอง ห้ามใช้ causative

สถานการณ์:

Nora is a photographer. She edited all the pictures herself.

ต้องใช้:

Nora edited all the pictures herself.

ไม่ควรใช้ had the pictures edited เพราะจะทำให้เข้าใจว่าผู้อื่นเป็นคนแก้ภาพ คำอย่าง myself, personally, without any help เป็นหลักฐานสำคัญว่าประธานลงมือเอง

7. การวางเวลาและกำหนดนัดหมาย

Causative มักปรากฏกับ arrangement:

We are having the windows replaced next Monday.

Present continuous แสดงนัดหมายที่จัดไว้แล้ว ส่วน:

We will have the windows replaced before winter.

เน้นแผนหรือผลที่จะจัดให้เสร็จก่อนเวลา หากโจทย์ให้คำว่า appointment, booked, arranged รูป continuous มักเหมาะ แต่ต้องอ่านจุดเน้นของข้อความ

8. คำถามและปฏิเสธต้องผัน have/get ตามปกติ

Did you have the brakes checked?

We did not get the contract translated in time.

Have you had your hearing tested recently?

ประโยคสุดท้ายมี have สองตำแหน่ง: ตัวแรกเป็น auxiliary ของ present perfect ส่วน had เป็น causative verb ผู้เรียนไม่ควรตัดตัวใดตัวหนึ่งออก

9. ระบุผู้ให้บริการเมื่อจำเป็น

โดยปกติผู้ให้บริการไม่สำคัญ แต่เพิ่มได้ด้วย by:

We had the figures checked by an independent accountant.

ควรใส่เมื่อความน่าเชื่อถือหรือผู้รับผิดชอบเป็นสาระสำคัญ ไม่ใช่ใส่ by someone ซึ่งไม่เพิ่มข้อมูล

10. ตัวอย่างวิเคราะห์แบบเต็ม

สถานการณ์:

The café owner does not know how to design websites. She has arranged for a local company to create a new site next month.

ตัวเลือก:

1. She will create a new website next month.
2. She will have created a new website next month.
3. She is having a new website designed next month.
4. She is having a local company design by a new website.

วิเคราะห์:

1. เจ้าของร้านไม่ได้ออกแบบเอง จึงตัดข้อ 1
2. will have created ทำให้เธอเป็นผู้สร้างและเป็น future perfect ซึ่งไม่ตรง
3. a new website เป็นผู้รับการกระทำ ตามด้วย V3 designed; present continuous สอดคล้องกับ arrangement
4. ลำดับและ by ผิด หากระบุผู้ทำต้องเป็น having a local company design a new website

คำตอบคือข้อ 3:

She is having a new website designed next month.

11. แปลงประโยคโดยไม่เปลี่ยนผู้ลงมือ

ต้นฉบับ:

A mechanic serviced Tom’s car yesterday.

ต้องเริ่มด้วย Tom...

1. Tom เป็นผู้รับบริการ/ผู้จัดการ ไม่ใช่ผู้ซ่อม
2. object คือ his car
3. เวลา yesterday ต้อง past simple ของ have
4. service เปลี่ยนเป็น V3 serviced

Tom had his car serviced yesterday.

ถ้าเขียน Tom had serviced his car จะเป็น past perfect active หมายถึง Tom ซ่อมรถเองก่อนอีกเหตุการณ์หนึ่ง ความหมายเปลี่ยนทั้งหมด

12. วิธีทำข้อสอบ

1. ระบุว่าใครเป็นผู้จัด ใครลงมือ และอะไรถูกกระทำ
2. ถ้าประธานจัดบริการและ object ถูกทำ ใช้ have/get + object + V3
3. ถ้าระบุคนลงมือ ใช้ have + person + V1 หรือ get + person + to V1
4. ผัน have/get ตามเวลาจริงของประโยค
5. ตรวจบริบทว่าเป็นบริการตั้งใจหรือเหตุไม่พึงประสงค์
6. ตรวจคำบอกว่าเจ้าตัวทำเองหรือไม่
7. อ่านประโยคใหม่และถามว่า “ใครลงมือจริง” อีกครั้ง

13. จุดพลาดที่พบบ่อย

• ใช้ V1 หลังสิ่งที่รับบริการ เช่น have my car repair
• ใช้ V3 หลังบุคคลใน have the technician checked
• ลืม to ใน get someone to do
• สับสน had my car repaired กับ had repaired my car
• ใช้ causative ทั้งที่ข้อความบอกว่าประธานทำเอง
• คิดว่า causative ทุกครั้งหมายถึงจ้างบริการ จึงตีความเหตุร้ายผิด
• ไม่ผัน have/get ให้ตรง tense

14. เช็กลิสต์ก่อนตอบ

• ประธานลงมือเองหรือจัดให้คนอื่นทำ?
• คำนามหลัง have/get เป็นผู้ทำหรือผู้รับการกระทำ?
• ถ้าเป็นผู้ทำ ต้องใช้ have + V1 หรือ get + to V1?
• ถ้าเป็นผู้รับ ต้องใช้ V3 หรือยัง?
• tense ของ have/get ตรงคำบอกเวลาหรือไม่?
• บริบทเป็นนัดหมาย ผลสำเร็จ กิจวัตร หรือเหตุไม่คาดคิด?
• ประโยคใหม่รักษาความหมายเรื่องผู้รับผิดชอบเดิมหรือไม่?

Causative ที่แม่นจึงไม่ใช่การจำว่า “have แปลว่าให้ทำ” แต่เป็นการวาดบทบาทสามฝ่ายให้ชัด: ผู้จัดให้เกิดงาน–ผู้ลงมือจริง–สิ่งหรือคนที่ได้รับการกระทำ แล้วเลือกรูปให้สะท้อนบทบาทนั้น